Precies nu de thermostaat voor het eerst echt omhoog gaat, melden installateurs het drukst te hebben. Techniek Nederland, de branchevereniging van installatiebedrijven, zegt tegen Radar (AVROTROS, 17 oktober 2026) dat een verwaarloosde cv-ketel meer gas verbruikt en vaker uitvalt, en dat dit het vaakst gebeurt tijdens een vorstperiode. Zo'n 70 procent van de Nederlandse cv-ketels wordt regelmatig onderhouden, maar van ongeveer 1,1 miljoen ketels is niet bekend of dat ook veilig en op tijd gebeurt. Met een paar controles voorkom je dat jouw ketel precies op de koudste avond besluit ermee op te houden.
Waarom de storingen nu pieken
Dat klinkt misschien als een probleem voor oude huizen met een verwaarloosde ketel in de meterkast, maar ook in goed onderhouden villa's en nieuwbouwwoningen loopt de telefoon bij installateurs over. Een ketel die de hele zomer nauwelijks aanslaat, laat gebreken pas zien zodra hij weer vol moet draaien. Dick Reijman, woordvoerder van Techniek Nederland, legt bij Radar uit dat versleten of defecte onderdelen de verbranding, luchttoevoer of rookgasafvoer kunnen verstoren zonder dat je daar iets van merkt, tot het misgaat op het moment dat je de verwarming het hardst nodig hebt. Sinds 1 april 2023 mogen alleen gecertificeerde bedrijven met het CO-vrij-keurmerk nog aan gasverbrandingsinstallaties werken, juist om dat soort onzichtbare risico's eruit te halen.
Zeven controles die een koude avond voorkomen
Je hoeft niet te wachten tot de ketel er helemaal mee stopt. Techniek Nederland noemt onder meer deze stappen:
- Laat de ketel minstens één keer per jaar controleren door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf, nooit door jezelf of een niet-gecertificeerde klusser.
- Check de waterdruk in de ketel. Die hoort meestal tussen 1,5 en 2 bar te liggen, de exacte waarde staat in de handleiding.
- Hoor je gorgelen of tikken, of blijft een radiator koud onderin, ontlucht dan de radiatoren.
- Zie je een geeloranje vlam in plaats van blauw, bel dan direct een installateur. Dat wijst op zuurstofgebrek bij de verbranding.
- Vervang bij een nieuwe ketel ook de rookgasafvoer. Die gaat ongeveer zo lang mee als de ketel zelf en kan daarna gaan lekken.
- Sluit een servicecontract af bij een gecertificeerd bedrijf, dat geeft voorrang bij storingen in de drukke periode.
- Wacht niet tot de ketel er helemaal mee stopt. Vroege signalen zijn vaak goedkoper te verhelpen dan een nachtelijke storing in de vorst.
Wie toch liever zelf klust in huis, doet er goed aan om net zo kritisch te zijn op andere wintertaken. Heb je je buitenkraan al winterklaar gemaakt? Een bevroren leiding is een vergelijkbare valkuil als een verwaarloosde ketel: klein onderhoud dat je makkelijk vergeet, met een duur gevolg.
Koolmonoxide is het grotere risico
Een storing is vervelend, maar het échte gevaar van een slecht onderhouden ketel is onzichtbaar. Brandweer Nederland adviseert op brandweer.nl een koolmonoxidemelder met de norm NEN-EN 50291, die minstens vijf tot tien jaar meegaat, en schrijft de plaatsings- en vervangdatum met een watervaste stift op de melder zelf. Plaats de melder in de ruimte waar de ketel of een ander gastoestel staat, en ventileer die ruimte altijd, dag en nacht, met een rooster of een kiertje open. De brandweer raadt daar ook een combimelder voor rook én koolmonoxide aan, specifiek in ruimtes met een verbrandingstoestel.
Dat advies sluit aan op wat we eerder schreven over waarom je rookmelder 's nachts gaat piepen: een melder die zijn batterij verliest, merk je vaak op het verkeerde moment. Hetzelfde geldt voor een schoorsteen die je laat vegen voor de open haard. Beide zijn kleine, saaie klussen die precies voorkomen wat je niet wilt: koolmonoxide die zich ongemerkt opbouwt in huis.
De overstap die het kabinet voor ogen heeft
Techniek Nederland adviseert bij vervanging van een oude ketel serieus te kijken naar een hybride warmtepomp. Die combinatie van warmtepomp en kleinere cv-ketel kan het gasverbruik voor verwarming met ongeveer 70 procent terugbrengen, meldt Radar. Het kabinet wil dat huiseigenaren vanaf 2029 overstappen op een slimme hybride warmtepomp zodra hun ketel aan vervanging toe is. Voor wie nu al twijfelt of de huidige ketel het voorjaar nog haalt, is dat een reden om niet blind een nieuwe gasketel te bestellen, maar eerst te vragen wat een hybride variant zou kosten en besparen.
Voor wie net een huis heeft gekocht met een oude installatie, loont het ook om breder te kijken dan alleen de ketel. Een slecht geïsoleerde schoorsteen of een verwaarloosde rookgasafvoer werken averechts, hoe nieuw de ketel ook is. Vraag bij een offerte voor een hybride warmtepomp dus altijd mee of de rest van de installatie, inclusief leidingen en afvoer, nog aansluit op het nieuwe systeem. Een installateur die alleen het toestel zelf vervangt en de rest overslaat, laat je met precies dezelfde kwetsbaarheden zitten als voorheen.
Dit is het moment om te bellen, niet in januari
Installatiebedrijven zitten in januari en februari vaak wekenlang vol, precies wanneer de vorst het hardst toeslaat. Een controle nu, terwijl de agenda's nog ruimte hebben, kost je een telefoontje en misschien tachtig euro. Een storing in de kou kost je een avond zonder verwarming, een noodoproep buiten kantoortijden en in het slechtste geval een koolmonoxiderisico dat je liever niet had genomen. Zet de waterdruk, de radiatoren en het onderhoudscontract vandaag nog op je lijstje, dan hoef je in januari alleen nog van de warmte te genieten.