Terwijl in Amsterdam een gevangenis wordt verbouwd tot luxewoning en Brussel zich opmaakt voor het grootste museum van Europa, groeit aan de Rode Zee in Saudi-Arabië iets veel groters. De Jeddah Tower stond zeven jaar stil, maar staat nu op koers om in 2028 de hoogste toren ter wereld te worden. En het tempo waarin dat gebeurt, is opvallend.
Een verdieping per paar dagen
In augustus 2026 stond de teller op 107 verdiepingen en 430 meter, bevestigd door prins Alwaleed bin Talal, voorzitter van Kingdom Holding Company en de belangrijkste investeerder achter het project. Dat betekent dat er nog altijd zo'n 570 meter beton en staal bij moet komen voordat de toren zijn beoogde hoogte van ruim een kilometer bereikt.
Wat vooral opvalt, is de snelheid. Begin 2026 passeerde de bouw de 80e verdieping, in april stond de teller al op 100. Structureel ingenieursbureau Thornton Tomasetti werkt met een tempo van ongeveer een verdieping per drie tot vier dagen, iets wat bij een gebouw van deze omvang zelden is volgehouden. Architect Adrian Smith, dezelfde man achter de Burj Khalifa, tekende ook voor dit ontwerp, samen met zijn bureau Adrian Smith + Gordon Gill.
Glas op de onderste helft, ruwe kern erboven
Op de foto's die deze zomer naar buiten kwamen, zie je het gebouw in twee gezichten. Onder de 83e verdieping, het punt waarop de toren officieel voor de helft klaar is, hangt al glasbekleding op de gewapend betonnen kern. Daarboven ligt de constructie nog kaal, zonder gevel. Dat contrast is normaal bij extreem hoge gebouwen: de onderste etages worden afgewerkt terwijl de bouwkraan zich hoger werkt, zodat de plint van het gebouw niet jarenlang bloot aan zee en zand hoeft te staan.
Het silhouet doet denken aan andere torens die de laatste jaren voor ophef zorgden. Dubai's nieuwste luxetoren koos juist bewust tegen een volledig glazen gevel, maar Jeddah gaat de andere kant op: hoe hoger, hoe transparanter het ontwerp straks moet ogen boven de wolkenlaag.
Waarom het project zeven jaar stillag
De Jeddah Tower, destijds nog Kingdom Tower genoemd, werd in 2011 aangekondigd en de eerste spade ging in 2013 de grond in. Daarna liep het spaak. In januari 2018 stopte de eigenaar het structurele betonwerk, een gevolg van de bredere zuivering binnen de Saudische zakenwereld in die periode. Duizenden bouwvakkers verlieten de Rode Zee-locatie en de kraan bleef jarenlang stil boven een half afgebouwde kern.
Pas in januari 2025 kwam er weer beweging in, mede dankzij een nieuwe financieringsdeal van meer dan twee miljard dollar. Sindsdien is het tempo alleen maar toegenomen, alsof de bouwers de verloren jaren willen inhalen. Vergelijk het met de Sagrada Familia, die er 144 jaar over deed om af te komen: waar Barcelona decennia nam voor precisie en handwerk, wil Jeddah in een paar jaar tijd een record breken.
De Burj Khalifa wordt straks nummer twee
Al bijna vijftien jaar is de Burj Khalifa in Dubai met 828 meter het hoogste gebouw ter wereld. Die status houdt niet lang meer stand. Volgens Adrian Smith + Gordon Gill telt de Jeddah Tower straks minstens 157 verdiepingen en komt hij ruim boven de kilometergrens uit, al houdt het architectenbureau de exacte einddiepte nog geheim. Tegen 2028 zou de toren zijn definitieve hoogte moeten bereiken en daarmee Dubai officieel van de troon stoten.
Dat past in een bredere trend van Golfstaten die elkaar aftroeven met megaprojecten. Ook in Abu Dhabi verrijst grootschalige architectuur die de aandacht van de hele wereld trekt, zoals het laatste gebouw van Frank Gehry dat deze winter opent. Het verschil is dat Jeddah niet uit is op een cultureel icoon, maar simpelweg op het record zelf.
Wat een kilometer hoog gebouw praktisch betekent
Een toren van meer dan duizend meter brengt technische uitdagingen met zich mee die bij lagere gebouwen amper spelen. Liften moeten in meerdere segmenten werken omdat kabels van een kilometer lang simpelweg te zwaar en te rekbaar worden. Winddruk op die hoogte is vele malen groter dan op straatniveau, wat vraagt om een kern die flexibel genoeg is om mee te bewegen zonder dat bewoners dat merken. En dan is er nog het weer: op de bovenste verdiepingen kan het zomaar tien graden kouder zijn dan beneden aan de voet van het gebouw.
Voor de bewoners en kantoren die straks in de toren komen, betekent dat een compleet eigen microklimaat per etage. Precies dat soort technische vernuft is wat luxeprojecten van deze schaal onderscheidt van een gewone hoogbouw: niet de hoogte alleen, maar alles wat nodig is om die hoogte leefbaar te maken.
Wat dit voor de rest van de wolkenkrabbermarkt betekent
Zodra Jeddah zijn record claimt, ligt de lat voor de volgende generatie superwolkenkrabbers meteen hoger. Verschillende steden in de Golf hebben al plannen op de tekentafel liggen die inspelen op precies dit scenario, wachtend tot iemand anders eerst het financiële en technische risico neemt. Voor nu is Jeddah degene die dat risico draagt, en het tempo van de bouw suggereert dat de stad vastberaden is om als eerste over de streep te komen. Wie de komende twee jaar het silhouet van de Rode Zee volgt, ziet in realtime hoe een record wordt gebroken.